|
FUNCTIONELE TRAINING;
Functionele training .... ??
"Nee!"
Functionele training wordt steeds populairder maar het lijkt wel of iedereen een
eigen interpretatie heeft van wat functionele training is of zou moeten zijn. De ene trainer gaat sportspecifieke bewegingen
nabootsen met gewichten en de andere trainer gebruikt weer een onstabiele ondergrond (bosu ball) om alles
van core training tot biceps curls te doen.
Is dat functionele training?
"Nee!"
Zoals gezegd heeft iedereen een eigen mening hierover en het maakt verder niet
uit hoe je functionele training gaat interpreteren maar de meeste trainers gaan
naar mijn mening wel te ver ...
Iedereen houdt van variëteit in de trainingen en we vinden
het allemaal leuk om nieuwe oefeningen en variaties te doen. Daarnaast is het
gebruik van nieuwe materialen (TRX, slideboards, stabiliteit ballen, touwen,
enz.) ook altijd leuk. Uiteraard is hier niks mis mee want als je al langere
tijd traint dan worden de trainingen saai als je steeds hetzelfde zou moeten
doen en je boekt geen resultaat meer.
Helaas zie je dat deze variëteit de trainingen gaat domineren en dit gaat ook
veelal ten koste van de uitvoering. Naar mijn mening is het belangrijk en
cruciaal om altijd de oefeningen met een goede techniek uit te voeren. Als je
een oefening uitvoert met een verkeerde/slechte techniek dan kan het in ieder
geval nooit functioneel zijn. Wat de definitie van 'functionele training' ook
mag zijn, deze vorm van trainen moet in ieder geval gebaseerd zijn op de juiste
bewegingspatronen. Welke oefeningen je ook doet en welke materialen je ook
gebruikt er is slechts een optimale manier waarop het lichaam kan bewegen. Het
maakt niet uit of je de push-up’s op de grond doet, op een swiss ball of in de
TRX want de beweging en de stabiliteit die je lichaam moet kunnen bieden zijn
voor alle drie de opties hetzelfde.
Wat is functionele training?
Functionele (kracht)training
betekent zo trainen dat de verworven krachteigenschappen leiden tot
prestatieverbetering in de sport.
We willen fitter worden, sneller
kunnen rennen, hoger kunnen springen; kortom onze sportprestaties verbeteren. In
functionele (kracht)training wordt gedacht in termen van bewegen in plaats van
spieren en in termen van synchronisatie in plaats van isolatie. In de context
van functioneel trainen is er steeds meer aandacht voor het trainen met vrije
gewichten.
Het sleutelwoord bij functionele
(kracht)training is “transfer”
De term functionele krachttraining is geen eenduidige term. Met name
het woord functioneel is voor meerdere uitleggen vatbaar.
Functionele training duidt op training die functioneel is in relatie
tot hetgeen waarvoor je traint. Er moet sprake zijn van een maximale
transfer van de getrainde eigenschappen naar datgene waarvoor je
traint. Functionele training voor een wedstrijdzwemmer bijvoorbeeld
moet er op gericht zijn de zwemmer beter en harder te laten zwemmen.
Iemand die middels fysieke training rugklachten wil bestrijden moet
het effect van de training kunnen merken door een vermindering van
de klachten. Dan is de training functioneel. Transfer is het
sleutelbegrip bij de term functioneel en de invulling hiervan is dus
in sterke mate afhankelijk van hetgeen waarvoor iemand traint.
Functionele krachttraining;
Ook de term krachttraining heeft niet voor iedereen dezelfde
betekenis. Veel mensen associëren krachttraining met bodybuilding of
gewichtheffen. Of ze denken dat krachttraining alleen voor
topsporters interessant is. De term fitness worden meestal gebruikt
om vormen van krachttraining voor mensen met recreatieve
doelstellingen aan te duiden.
De term krachttraining duidt op trainen tegen een weerstand. Dat kan
je eigen lichaam zijn, een partner, elastiekbanden, gewichten of
machines. Krachttraining wordt inderdaad door krachtsporters en
topsporters in andere disciplines gebruikt, maar is waardevol voor
alle mensen. Krachttraining helpt spierkracht te vergroten,
versterkt botten en pezen, helpt de bloeddruk te verlagen en
verhoogt het zelfbewustzijn van mensen. Functionele krachttraining
is krachttraining die erop gericht is die krachteigenschappen te
trainen die mensen in hun sport of in het dagelijks leven nodig
hebben. Daarmee is de doelgroep voor functionele krachttraining
enorm groot.
De meeste mensen worden lid van een fitnessclub om letterlijk in
beweging te komen. Fitness is de actieve tegenpool van een
overwegend inactief leven. Daarbij is de gezondheid het leidende
motief voor de meeste mensen. Klanten van een fitnesscentrum willen
aan hun gezondheid werken, ze willen afvallen, minder last van
rugklachten hebben en een betere conditie opbouwen. En dat alles het
liefst op een leuke manier. Ondanks dat niet iedereen in een
fitnesscentrum bereid is een maximale inspanning te leveren om een
bepaald doel te bereiken, heeft bijna iedereen wel de verwachting
dat de fitnesstraining resultaat oplevert.
Menselijk bewegen;
Als je kijkt naar het bewegingspatroon van mensen in hun sport of in
het dagelijks leven, dan zie je een veelheid aan complexe
bewegingen. Het hele lichaam is vaak actief en we bukken, draaien,
springen en trekken met een ogenschijnlijk gemak. Coördinatie is
daarbij een belangrijk element. De coördinatie tussen verschillende
spiergroepen om een beweging te kunnen uitvoeren, maar ook
coördinatie in de betekenis van balans. Verder valt op dat we vooral
in een staande positie bewegen en vaak met de voeten in een
ongelijke positie. Bijna al onze bewegingen kennen een grote mate
van rompactiviteit. De verbinding tussen het boven en onderlichaam
wordt gevormd door de romp en veel bewegingen vinden in dat gebied
plaats. Daarnaast creëert de romp stabiliteit als we complexe of
zware bewegingen moeten maken.
Fitness is niet functioneel;
Fitnesstraining betekent voor de meeste mensen zittend sporten. We
zitten op de fiets om op te warmen en vervolgens zitten we op
machines om te trainen. In de training maken we geen complete
bewegingen, maar trainen we individuele spiergroepen. De
fitnesstraining is erop gericht geïsoleerd te trainen en spiergroep
voor spiergroep aan te pakken. Doordat er bijna uitsluitend met
machines wordt gewerkt wordt er bijna geen beroep gedaan op de
coördinatie. De bewegingsbaan van de machine dicteert het
bewegingsverloop en een sporter hoeft alleen maar kracht te zetten.
Daarnaast is er door het gebruik van machines en de zittende houding
een zeer geringe mate van rompactiviteit. Door de geïsoleerde manier
van trainen zijn er weinig spiergroepen tegelijk actief. Daardoor is
het energieverbruik tijdens de training laag.
Op basis van bovenstaande analyse mag geconcludeerd worden dat de
huidige manier van fitnessbeoefening niet functioneel is. Er is
sprake van een zeer geringe mate van transfer van de fitnesstraining
naar andere sportactiviteiten of naar het dagelijks leven. Daarnaast
draagt fitnesstraining op deze manier in onvoldoende mate bij aan de
specifieke doelstellingen die klanten hebben. Door de inrichting van
de fitnessruimte en de keuze voor machines levert fitnesstraining
geen maximale gezondheidswinst op. Niet in de laatste plaats wordt
fitness op deze manier door veel mensen als saai ervaren en is de
uitval hoog.
Bij de invulling van de term functionele krachttraining voor de
commerciële fitnessbranche is training van beweging in plaats van
spiergroepen het uitgangspunt. Daarbij is het de bedoeling
oefeningen uit te voeren die een grote mate van coördinatie
vereisen. Het is de bedoeling zoveel mogelijk spieren tegelijk te
activeren en een sterke nadruk te leggen op rompactiviteit. Daarbij
verdient het aanleren van een correcte houding bij alle oefeningen
extra aandacht. Op die manier bereik je een maximale transfer van de
krachttraining naar het bewegen in het dagelijks leven. Een
dergelijke krachttraining draagt optimaal bij aan de
gezondheidsdoelstellingen van een klant. Niet in de laatste plaats
is functionele krachttraining uitdagend en dit motiveert klanten om
te blijven bewegen.
De basis van een functioneel krachttrainingsprogramma zijn vier
basale beweegpatronen:
▪
Duwen (vanuit het schoudergewricht)
▪
Trekken (vanuit het schoudergewricht)
▪
Buigen (vanuit het heupgewricht)
▪
Strekken (vanuit het kniegewricht)
De engelse aanduiding voor deze vierdeling is: push, pull, hip, knee.
Naast deze vier basale beweegpatronen zijn er nog enkele andere
kenmerken van functionele krachttraining. In de eerste plaats maken
we zoveel mogelijk gebruik van vrije gewichten. Training met vrije
gewichten in staande oefeningen sluit het meest aan bij de
uitgangspunten van functionele krachttraining. Er wordt door het
gebruik van vrije gewichten een maximale aanspraak gedaan op de
coördinatie. Door basisoefeningen met vrije gewichten uit te voeren
activeer je veel spieren tegelijk en is het energieverbruik tijdens
de training hoog.
Bron:
Robbert Wolters, directeur KNKF Kenniscentrum |
